AKINCI944 (MEHMET AKINCI)

  7 Mayıs 1967 Pazar, AYÖO... Fen Fakültesi ara sınavları, aylık Fikir Kulübü Dergisi hazırlıkları ve hiç olmazsa haftada bir düzenlediğimiz sohbet toplantıları nedeniyle, 26 Şubat'tan bu yana anı defterimle buluşma fırsatım olmadı. Akşam yemeğinden sonra odamıza çekilerek anı defterimle buluşuyorum. Ülkücü kanattan katılanın olmadığı gibi, olumsuz gözler ve tavırlarla çevremizde bir süre dolaştıkları dün akşamki sohbet toplantımızda, 1961 Anayasa'sının getirdiği özgürlükler, Demokrat Parti'nin mirasını devralan Süleyman Demirel'in anayasayı etkisizleştirme çabalarına karşı, ülkemizdeki işçi ve öğrenci olaylarını gözden geçirdik. İçinde bulunduğumuz 1967 yılı, Türkiye’de toplumsal hareketliliğin ivme kazandığı, hem işçi sınıfının hem de öğrenci gençliğin sesini daha gür çıkardığı kritik bir dönemeç olarak karşımıza çıktı yapılan değerlendirmelerimizde. Bu yıl, özellikle 1961 Anayasası’nın getirdiği asgari özgürlük ortamında ideolojik saflaşmaların netleştiği ve eyl...

                                26 Şubat 1967 Pazari, AYÖO Beşevler...  Zamanın ağır adımlarıyla bir ay boyunca anı defterimle dertleşemedim. Çünkü Beşevler’in taş duvarları arasında, bir yandan AYÖO Fikir Kulübü’nün bülteniyle uğraşıyor, bir yandan Öğrenci Derneği seçimlerinin ateşli günlerine tanıklık ediyordum. Mart ayından itibaren aylık çıkacak bülten, gençliğin sesini çoğaltırken; seçimleri Naif Türetken’in önderliğindeki Devrimci Grup kazandı. Güven veren, dost canlısı, ikna edici ve birleştirici kişiliğiyle Türetken, yalnızca Beşevler’in değil, ODTÜ’nün Fen-Edebiyat Fakültesi’nde de öğrencilerin lideri olacaktı. Yeni yerleşkemiz, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi’nin yanı başında… On dakikalık yürüyüşle derslere yetişmek, hem zamandan hem nakitten kazanç demekti. Bu yakınlık, başarılarımızın sessiz destekçisi oldu. Fakat Hayri Dener’in “Elektrik ve Mağnetizma” dersleri, öğrencilerin çoğunu sına...

Faşizm, 20. yüzyılın başında özellikle İtalya ve Almanya’da ortaya çıkan; aşırı milliyetçi, otoriter, totaliter ve anti-demokratik bir ideolojidir. Ortaya çıkışında en belirgin neden, tekelci kapitalizmin yarattığı dengesiz ekonomik gelişmeler ve krizlerdi. Hitler böyle bir ortamda (1933) Almanya'da ortaya çıkmıştı. İtalya'da (1922) ortaya çıkan Mussolini de ekonomik kriz sonrasında ortaya çıkmıştı.   1936 yılında da Faşist  General Franco sahneye girecekti İspanya'da. 23 Ocak 1967 Pazartesi, AYÖO... 16 Ocak Pazartesi günü, sabah kahvaltısı çıkışı, Ankara Yüksek Öğretmen Okulu Fikir Kulübü'nün (AYÖO-FK) ilk haftalık bültenini dağıttık. Sosyal Demokrat arkadaşlarımız arasında büyük ilgi gördü. Karşıt gruptaki arkadaşların bazıları da, sırf meraktan, bülteni aldılar. Bülteni çıkarmak için, Halil Biga ile, cebimizden yaptığımız harcamaların karşılanması amacıyla, bülten alan arkadaşlardan 2,5 Lira talep ettik. Birçok arkadaşımız, ikiletmeden verdiler. İlgi ve ekonomik ...

  15 Ocak 1967 Pazar, AYÖO... Ankara Yüksek Öğretmen Okulu (AYÖO) Beşevler yerleşkesinde Halil Biga ile birlikte kaldığımız odayı, Ankara Yüksek Öğretmen Okulu Fikir Kulübü adresi olarak bildirdik yetkililere. Ardından elle çalışan bir teksir makinesinin yanı sıra elden düşme bir daktilo edindikten sonra baskıda kullanacağımız mumlu kağıt aldık. Bazen, akşam yemeklerinden sonra gerçekleştirdiğimiz sohbet toplantılarında ABD yeşil Kuşak Projesi, İkili Antlaşmalar, Gladyo, Milliyetçiler Dernekleri, Ülkü Ocakları ve Komünizmle Mücadele Dernekleri ile ilgili çekincelerimizi, Küresel sermayenin ülkemize dayattıkları olarak ortaya koymuştuk. Daha geniş kitlelere ulaşmak için haftalık bülten çıkarmalıydık. Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel Başbakandı. 27 Mayıs 1960 İhtilali sonrasında, 1961 Anayasası'nın getirdiği özgürlüklerde aradığını bulamayan ABD'nin, Türkiye'de dizginleri yeniden sıkıca kavrama projeleri yürürlüğe girmiş, Adalet Partisi iktidar olmuştu. 27 ...

8 Ocak 1967 Pazar, AYÖO.. 1954'te yayın hayatına katılan Forum Dergisi, Türkiye'nin siyasal düşünce tarihinde önemli bir yere sahip, entelektüel bir yayın organıydı. 15 günde bir çıkan derginin amacı Demokrat Parti iktidarına bilimsel yöntemlerle muhalefet etmek, Türkiye’nin siyasal, toplumsal ve iktisadi sorunlarını tartışmaya açmaktı. Başlangıçta liberal ve demokratik çizgide bir yayın politikası izledi. 1960’ların ortalarından itibaren, yazar kadrosunun değişmesiyle birlikte sol görüşlü bir içeriğe yöneldi. Bu süreçte Doğan Avcıoğlu, Muammer Aksoy, Hasan Hüseyin Korkmazgil gibi isimler öne çıktı. Özellikle Ankara Üniversitesi Hukuk ve Siyasal Bilgiler Fakültesi ile İstanbul Üniversitesi çevresinden akademisyenlerin katkısıyla şekillendi. Bu oluşumlardan etkilenen Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencileri 1954'te ilk fikir kulübünü kurdular. Türkiye'nin 1960'lı yılların başında dünya emperyalist bloğuna ikili antlaşmalarla, adeta ABD'nin sömürgesi olarak...

4 Temmuz Pazartesi günü, Aktaş Yetiştirme Yurdu bütünleme kursları kapsamında girdiğim sınıfta 12 öğrenci beni bekliyordu. 32 kişilik sınıfta 12 öğrenci bütünlemeye kalmıştı. Derslere başlamadan, kendimi tanıtmanın yanı sıra, Türkçe ve Matematiğin önemini özenle vurguladım. Okuduğunuzu ve dinlediğinizi anlamak birinci derecede önceliklidir deyip, Matematik ve Fizik derslerinin formüller dersleri olmadığını birkaç örnekle anlatmayı seçtim. Çocuklar, şimdi size bir tanım yazdırıp, tanım üzerinde konuşarak, okuduğumuzu anlamanın ve matematiğin dilinin önemini kavratmaya çalışacağım.  Yazın bakalım. ''Birim hacimdeki kütleye Özkütle'' denir. Yazdınız mı çocuklar? Sorusuna olumlu yanıt aldıktan sonra, önümdeki listeye baktıktan sonra sınıfı gözden geçirip, ''İbrahim Kazan, nedir özkütle?'' Dedim. Ayağa kalkan İbrahim ''birim hacimdeki kütle özkütledir'' öğretmenim. Dedi. İyi de İbrahim, sen tanımı aynen tekrarladın. Şöyle düşünelim. Kütle...

  1 Temmuz Cuma AYÖO... Bugün Aktaş Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü'ne uğrayarak, 4 Temmuz günü başlayacak Lise 2. sınıf bütünleme kurslarının proğramını aldım. Öğleden önce başalyacak kurslarda, haftanın 5 günü, 2 saat Matematik 2 saat Fizik konuları tekrarlanacaktı. Lise 2 Matematik ve Fizik konularına göz atmadan önce zamanda geriye gitmek istedim. AÜ Fen Fakültesi sınavları 24 Haziran Cuma günü bitti. Berki Yurtsever-Riemann Yüzeyleri ve Enis Erdik-Elektrik ve Manyetizma derslerinde başarısız oldum. Güz dönemi sınavlarına hazırlıklı gireceğim girmesine de Enis Erdik dersi kuşkulu. Geçen yaz tarilinde son kez ''Mevsimlik İşçi'' olarak Tarsus Turan Emeksiz Ağaçlama Sahası'nda çalışmıştım. Bu kez çalışmak için değil, ailemle hasret gidermek için, 26 Haziran Pazar günü yanlarına gittim. Kaldığım 3 günlük sürede, hasret gidermenin yanı sıra, Ankara'da, önceden hazırlığını yaptığım, özel derslerimden söz ettim aileme. Ankara Aktaş Yetiştirme Yurdu öğrencilerind...

28 Mayıs 1966, AYÖO... 27 Mayıs Anayasa ve Hürriyet Bayramı ilk kez 1963'te çok büyük bir coşku ile kutlanmıştı. Dün de, tüm yurtta olduğu gibi, Ankara'da da 4. kez, coşkuyla kutlandı. Ne var ki bu coşku, eskilerin yanında biraz sönük kaldı. 1923’te Cumhuriyet’in ilanından 1950’ye kadar, 27 yıl süren CHP iktidarı sonrasında, Türkiye 1946’da kurulmuş olan Demokrat Parti tarafından yönetildi.  1960’taki askeri müdahaleye kadar ülkeyi yöneten Demokrat Parti, adından da anlaşılacağı gibi, ''Demokratik bir ülke hayal edin'' sloganı ile yola çıkmış ve ABD ile yapılan ikili antlaşmaların ülkemizi uçuracağı vaadinde bulunmuştu.   Geçen haftalarda yaptığımız, Haydar Tunçkanat İkili Antlaşmaların içyüzü'' sohbet toplantılarında vardığımız sonuç, ülkemiz uçmak bir yana, ABD'nin sömürgesi durumuna düşmüştü.  Başarısız olan Menderes iktidarına sırt çeviren ve yardım isteklerini reddeden ABD'nin olumsuz tutumu ve giderek artan ekonomik zorluklar, Demokrat Par...

  31 Aralık 1966 Cumartesi, AYÖO... Öğle yemeğinden sonra, ekim ayından bu yana, özel ders verdiğim Bahçelievler'deki lise 1 öğrencisi adaşım Mehmet'le 2 saat çalıştıktan sonra,  Annesi Meltem Hanımın çayla birlikte sunduğu pastalarından yerken, sohbetimiz dersler ve sınavlar oldu. Mehmet oldukça başarılı sonuçlar almaya başlamıştı. İzin alıp kapıdan çıkarken Meltem Hanım, oğlu görmeden cebime bir zarf koydu. Sessizce ''aylık ücretin'' dedi. Teşekkür ettim. Okula dönerken zamanda geriye, geçmiş yılların yaz tatillerine gittim. Yaz tatillerinde, Tarsus Turan Emeksiz Ağaçlama Sahası'nda mevsimlik işçi olarak çalıştım yıllarca. Geçen yaz bitiminde, ücret azlığının yanı sıra, çapa ve tırpan sallamaktan bıkmış olmalıyım ki mevsimlik işçilik dönemini sonlandırdım. Eylül 1966 sonlarında, Emek ve Bahçelievler'deki bazı dükkan ve kasaplara, izinlerini alarak, ''Fen Fakültesi öğrencisinden özel ders verilir'' pankartları astım. Ekim ayı ortala...

11 Aralık 1966 Pazar, AYÖÖ... 1959 yılından beri Ankara Yüksek Öğretmen Okulu'nu konuk eden Atatürk Lisesi yerleşkesinden geçtiğimiz hafta içinde Beşevler Yerleşkesine taşındık. Fen Fakültesi ile komşu olan Beşevler’deki Ankara Yüksek Öğretmen Okulu yerleşkesi ya da kampüsü, aslında Türkiye’nin eğitim ve mimarlık tarihinde çok özel bir yere sahip olacaktı önümüzdeki yıllarda. Yıllarımı verdiğim, meslek derslerini gördüğüm, konakladığım ve her türlü ihtiyacımızın karşılandığı bu mekân, yalnızca bir okul değil; aynı zamanda bir dönemin eğitim ideallerini, modernleşme anlayışını ve mekân üzerinden inşa edilen bir toplumsal hafızayı yansıtacaktı. Beşevler Yerleşkemiz, 1961’de Bayındırlık Bakanlığı’nın açtığı yarışmada  Doğan Tekeli – Sami Sisa – Metin Hepgüler ekibinin kazandığı proje ile 1962 yılında şekillenmeye başlamıştı. Yerleşke Plan şeması çok bilinçliydi. Ana giriş ve tören alanı, öğretim blokları, kız ve erkek öğrenci yurtları, spor alanları, yaya yolları ve servis avlus...

20 Nisan 1966 Çarşamba, AYÖO... Dünkü FKF'nun önderliğinde emperyalizme karşı düzenlenen öğrenci olayları, tarihsel seyrinde önemli bir dönemeçti. ABD Dışişleri Bakanı Dean Rask'ın 19 Nisan Salı günü CENTO Toplantısı için Ankara'ya geleceğinin anlaşılması üzerine, Fikir Kulüpleri Federasyonu 16 Nisan'dan itibaren, bağlı bulunduğu Fikir Kulüpleri ve diğer devrimci kuruluşlarla ''Antiemperyalist'' bir eylem başlatma kararı almıştı. Havaalanından hareketle ABD Büyükelçiliği'ne gidecek olan bakanın Kızılay'dan geçeceği düşünülerek, Atatürk Caddesi'nin iki tarafında yüzlerce genç yerini aldı saat 16,00 civarında. Ne var ki binlerce öğrencinin kendisini protesto etmek için toplandığı duyumu üzerine bakanın aracı rota değiştirerek büyükelçiliğe gitmişti. Yüzlerce polisin, elçilikle Kızılay arasında bir baraj oluşturulduğunun görülmesi üzerine, Çankaya istikametinde gitmekte olan bir belediye otobüsüne binerek barajı aşmak istedik. Otobüse binen genç...

  İlk Fikir Kulübü, 1954’te Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde kuruldu. Başlangıçta daha çok entelektüel tartışma ve demokratikleşme eksenliydi. Türkiye'nin 1960'lı yılların başında dünya emperyalist bloğuna ikili antlaşmalarla, adeta ABD'nin sömürgesi olarak eklemlenince, ülkedeki sınıf çelişkileri derinleşmişti. 27 Mayıs 1960 Darbesi sonrası gelen 1961 Anayasası, düşünce özgürlüğü ve örgütlenme alanında görece bir açılım sağladı. Bu ortamda gençlik, üniversitelerde örgütlenmeye ve Marksist literatürle tanışmaya başladı. TİP ve Yön dergisinin kurulduğu bu süreçten, Forum Dergisi çevresi ve çekirdeği Siyasal Bilgiler Fakültesi Fikir Kulübü de etkilenmişti. Hareketin içerisindeki belirlenimi TİP'li öğrencilerin ele almasıyla, burjuva demokratlığından sosyalist devrimciliğe uzanan grup, başka dört üniversitede de fikir kulüplerinin açılmasına önayak olmuştu. Fikir Kulüpleri kısa sürede ODTÜ, Ankara Yüksek Öğretmen Okulu, DTCF, Fen Fakültesi, Ziraat Fakültesi...

  Türkiye İşçi Partisi (TİP) ile Fikir Kulüpleri arasındaki ilişki, 1960’ların Türkiye’sinde sosyalist gençlik hareketinin en kritik damarlarından birini oluşturdu. Gençliğin örgütlenmesi, mekânların ve fikirlerin dönüşümü, kolektif hafızanın kurulmasını sağladı. İlk Fikir Kulübü , 1954’te Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde kuruldu. Başlangıçta daha çok entelektüel tartışma ve liberal düşünce geleneğini öğrenci yaşamına taşımayı amaçlıyordu. 27 Mayıs 1960 sonrasında ise daha radikal bir çizgiye kayarak sosyalist fikirlerle buluştu. 1961’de kurulan Türkiye İşçi Partisi , işçi sınıfını merkeze alan ilk yasal sosyalist partiydi. Üniversite gençliği arasında TİP’e büyük bir ilgi doğdu. Bu ilgi, Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF) ’nun 1965’te, Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde, kurulmasıyla kurumsallaştı. Kurucular arasında Ankara Yüksek Öğretmen Okulu Fikir Kulübü de vardı. FKF, başlangıçta TİP’in gençlik örgütü gibi işlev gördü; TİP’e kitlesel destek sağlamak amacıyla örgütle...

5 Aralık 1965 Pazar, Ankara... Sözlü tarih anlatıları, yalnızca geçmişi belgelemek değil, aynı zamanda toplumsal hafızayı, kimliği ve kültürel sürekliliği aktarmak için kullanılan güçlü araçlardır. Haydar Tunçkanat'ın ''İkili anlaşmaların içyüzü'' adlı kitabından edindiklerimiz yurtsever herkesi çileden çıkarmaya yeterdi. Öyleydi çünkü ülkemiz ABD'nin sömürgesi haline getirilmişti. Ankara Yüksek Öğretmen Okulu kantininde 10 kişi bir araya gelmiştik. Çaylarımızı içtikten sonra arkadaşlara sessiz olmalarını işaret ettikten sonra '' Bu akşamki sohbet konumuz ikili antlaşmalar tarihinden bazılarını gözler önüne sermek olacak.'' Elimdeki kitaptan bazı antlaşmaları özetledim. Başlıyoruz. *ABD ve Türkiye Arasında Tarım Ürünleri Anlaşmaları ABD ile Türkiye arasında 12 Kasım 1956 tarihinde Tarım Ürünleri Anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre ABD, kendi ihtiyaç fazlası olan buğday, arpa, mısır, dondurulmuş et, konserve sığır eti, don yağı ve soya ...